europe

'Surprising Europe is not only a website, but also a TV-series of 7 parts, targeting Africans in particular.

 

Some call it a secret, some call it a paradise, but we call it a surprise. Europe has many faces. Some of them are well known and others are not. With our project "Surprising Europe" we want to paint a clear picture of the reality of life in Europe in order to inform and prepare Africans who are thinking of migrating to Europe.' 

Ssuuna Golooba en Martin Hansen, de mensen achter dit initiatief, ontwikkelen momenteel een nieuw project: 'The Untold Stories of Europe'

single

'The danger of a single story' is het verhaal van Chimamanda Adichie over eenzijdige beeldvorming

rimboe?

'In het SBS6 televisieprogramma Groeten uit de Rimboe logeert een Nederlandse familie bij de Himba’s in het noorden van Namibië. Cultureel antropoloog Marijn Kraak zocht de Himba’s die aan het programma hebben meegedaan op en sprak met hen over hun ervaringen. De Himba’s blijken lang niet zo naïef, geïsoleerd en primitief te zijn als het programma suggereert. Groeten uit de Rimboe geeft een onvolledig en gemanipuleerd beeld van het leven van de Himba’s.

(...)

Tegenstellingen in beeld
De cultuurschok wordt in het programma zo groot mogelijk gemaakt. Tegenstellingen worden daarbij uitvergroot, wat leidt tot sensatie en vermaak. Zo zie je bijvoorbeeld hoe de Nederlanders helpen bij het slachten van een koe, water halen en een hut bouwen met koeienstront en hoe de Himba’s leren fietsen en schaatsen, een BH passen en parfum proberen.

De programmamakers hebben ervoor gekozen om geen tolk in te zetten. Dit creëert misverstanden, wat de situaties grappig zou maken. Een werkelijke dialoog tussen de familie en de Himba’s wordt zo echter belemmerd. Het programma laat vooral een opsomming van activiteiten zien, voortdurend gefilmd vanuit het perspectief van de westerse families. Zo krijgt de kijker nauwelijks de kans om de wereld te bekijken vanuit het perspectief van de andere cultuur. Ook op de historische en culturele achtergrond van het leven van de Himba’s wordt weinig ingegaan'

Het boek 'Groeten uit de Rimboe?' verslaat haar onderzoek. Veel diepgravende bronnen, en daarnaast concreet onderzoeksmateriaal. Echt heel goed! Haar stem ontbreekt mijns inziens in de interessante, maar best wel oppervlakkige Volkskrant artikelen (zie blog van gisteren).

Frafmenten uit: 'Wie is hier nou gek?' / kennislink

 

haarsliert

 

Gisteren in de Volkskrant, het eerste deel uit de serie 'Toerisme, zegen of vloek?' Met een aanvullend dossier op het web. Geweldig, zoveel aandacht voor dit onderwerp! Deze week gaat over de Himba in Namibië

  

Kleurige brochures, koloniale beelden: Namibië 

'Gids Konsa heeft zijn groep gewaarschuwd: 'Geef ze geen geld, ze  kopen er geen medicijnen van zoals ze zeggen, alleen bier.' Hij loopt door het dorp als een conservator  over een tentoonstelling. 'Schud hier en daar maar wat handen en zeg moro, goeiedag.' Hij tilt een paar haarslierten op en doceert  hoe traditionele kapsels worden  gemaakt.  

(...)

Gevraagd naar wat toeristen eigenlijk zijn, antwoordt hij [Himba-chief Kapika, ~y]: 'Dat zijn blanken die foto's maken. Ik denk dat ze geld verdienen met die foto's, anders zouden ze wel thuisblijven.''

oudnieuw

De volgende berichten (tot en met 'lokale reporters', geplaatst op 30 oktober) komen van mijn oude weblog, dat ik bijhield van 1 januari 2008 tot december 2009. 

mythe

De mythe van de onontdekte wereld

'Discover the undiscovered' is het thema van de vakantiebeurs dit jaar (2008). Ik trek mijn kaki afritsbroek aan en ga op ontdekkingstocht naar de Jaarbeurs Utrecht. Heerlijk, die verwijzing naar een onontdekte wereld! Want het is zo fijn om te weten, dat wanneer ik thuis achter de computer zit met mijn kant-en-klaar maaltijd op schoot in mijn kant-en-klare wereld, er ook nog een wereld bestaat die ruig en ongerept en onontdekt is. Ja, daar wil ik mijn zuurverdiende vakantie wel doorbrengen! Boeken maar..

Ja.. sorry hoor. Hoe langer ik me met toerisme bezig houd, hoe cynischer ik word.

Want als je erover na gaat denken, klopt het echt niet. Ik zal het uitleggen. Wat me zo opviel op de vakantiebeurs is dat de tour operators in de booming 'verre bestemmingen sectie' alle mogelijke romantische, neo-koloniale beelden uit de kast trekken om mensen te verleiden een vakantie te boeken met dito verwachtingen. Globalisering, modernisering, eigentijdse ontwikkelingen bestaan niet op de beurs. Wat verkocht wordt, is de wereld van een paar eeuwen geleden waar je als een ware ontdekkingsreiziger, met air conditioned four wheel drive welteverstaan, doorheen kunt trekken. Er was niet een enkel klein bedrijfje dat een bestemming liet zien zoals het er nu uitziet. Dus niet authentiek of romantisch of ongerept maar in zijn eigentijdse glorie, anno 2008.

Gekleurde beelden
Er waren wel een hoop 'vrijwilligerswerk op vakantie' organisaties. Op zich een heel mooie ontwikkeling. Alleen jammer dat zij reizen organiseren binnen hetzelfde Eurocentrische denkkader als de gewone tour operators. Want het 'Discover the undiscovered', -- ondertoon: 'Mensen uit het geciviliseerde Westen ontdekken ongerepte, onbeschaafde werelden' -- wordt bij deze vrijwilligersorganisaties enkel licht bijgeschaafd tot een: 'Help the undiscovered' ofwel 'Geciviliseerde mensen helpen ongerepte, onbeschaafde werelden'. Meer van hetzelfde dus.

Begrijpt u mij niet verkeerd, er werden prachtige projecten gepresenteerd waar reizigers persoonlijk aan bij kunnen dragen. Dat is een geweldige ontwikkeling met een enorm potentieel. Maar terwijl wij en masse de wereld over beginnen te reizen, blijft ons begrip van de niet-Westerse wereld vooralsnog hangen in oude beelden. Gekleurd, als gevolg van een geschiedenis van Westerse wereldoverheersing, romantiek en exotisme. Gelukkig zijn er met mij steeds meer reizigers die zich hiervan bewust zijn en die zich met een minimum aan vooroordelen willen bewegen door die landen. Zij zoeken echt contact. Zij willen niet voor de gek gehouden worden, en knappen bijvoorbeeld niet af op moderne invloeden in verre landen omdat die niet in het 'authentieke plaatje' passen. Het zou mooi zijn, als tour operators hierop in zouden spelen met innovatieve commerciele reisconcepten. Holidaylab zet zich hiervoor in.

Hottentottenshow
Als uitsmijter vertel ik graag over de Thaise jongen die was ingehuurd, en misschien zelfs was overgevlogen, om in folkloristisch tenue op een podium omringd door allerhande Thaise handmade souvenirs een paar dagen lang stukken hout te bewerken met hamer en beitel. Een folkloristische show. Een variant op de mensonterende hottentottenshows van vorige eeuwen. Tik.... tik... tik... ging het heel traag. Hij had er duidelijk geen zin in. Hoofd naar beneden. Een jaar of 23 schat ik. Ik stond naast hem. En had zin om hem een drankje aan te bieden. Om hem uit deze toestand te verlossen. Vakantieshoppend publiek overal om hem heen. Wat een vertoning! Het bevestigde nog eens wat ik al wist: of het nu hier is of op de plek van bestemming, de toerisme-industrie creeert simpelweg de wereld die wij willen zien. Als deze jongen zijn geld heeft verdiend, trekt hij zijn spijkerbroek weer aan en gaat hij naar de kroeg. En wij, wij denken dat we weer een stukje van de ongerepte wereld hebben ontdekt.   

dubbel

De dubbele moraal van de cameraman

Vandaag zag ik op de lokale televisie een wat knullig inelkaar gezette reisdocumentaire over Kyrgyzstan, gemaakt door een Nederlandse fietser met volle bepakking en een camera

'Laat me met rust met je rottige camera!'
Deze fietser richtte ongevraagd zijn camera op marktkoopvrouwen, op mensen lunchend naast de weg, kinderen, oude heren, katoenpluksters.. Hij legde vast wat hij maar wilde: verbaasde blikken, norse fronsen, verlegen lachjes, grappende gezichten, en ook ogen waarin je kunt lezen 'laat me met rust toerist, met je rottige camera!'

Het is niet waarschijnlijk dat deze mensen om toestemming gevraagd zijn voor gebruik van het beeldmateriaal voor de Nederlandse televisie. Nee, ik heb het gevoel dat de maker ervan uitgaat dat men het als een eer beschouwt dat hij langs komt fietsen met zijn camera. Hij spreekt hen joviaal grappend in het Russisch aan, want dat kan hij een beetje, en doet een beetje neerbuigend naar ze. Minzaam, alsof hij het beter weet. Zijn vaste vraag: 'Hoeveel verdien je hiermee?'. Ja, hij heeft die typische betuttelende Westerse arrogantie. Wanneer een vrouw naast de autoweg eten klaarmaakt voor vrachtwagenchauffeurs, heel normaal daar, is zijn commentaar bijvoorbeeld: 'Kijk, deze vrouw probeert op deze manier de financiele eindjes aan elkaar te knopen'. Ondertoon: 'Aaacchhh wat zijn ze hier toch zielig'. De vrouw antwoordt met een ongemakkelijke blik.

Respect
Dan, rondstappend met de camera voor zijn ogen, kennelijk zijn manier van bewegen door dit land, verschijnen ineens twee Amerikaanse toeristes. En wat doet hij? Hij loopfilmt op hen af en vraagt schuchter toestemming om te mogen filmen! Dan maakt hij nog een grap om zich te verontschuldigen voor zijn brutale camerawerk: 'Yes, now you are on Candid Camera'. Gevolgd door een verlegen lacherige toevoeging, 'No, this is not candid'. Pas als ze zeggen 'It's OK', ondervraagt hij hen. En ik wil wedden, dat hij hen ook heeft gevraagd of ze in de documentaire willen. Waarschijnlijk hebben ze emailadressen uitgewisseld en stuurt hij hen een bestandje met de film.

Het verschil in behandeling is tekenend, volgens mij, voor een verschil in getoond respect. Niet-Westers mensen begrijpen het allemaal toch niet, zo lijkt de gedachte achter dit handelen. Die mag je bespieden met je camera, en hun beelden mag je uitzenden in Nederland voorzien van commentaar doorspekt met hollandse vooroordelen. Een mede-Westerling daarentegen is een gelijke. Die begrijpt je. Daar ga je mee om zoals je zelf behandeld wilt worden: met respect. Zo kwam het dat de filmmaker zich verlegen begon te verontschuldigen toen hij westerse dames in het vizier kreeg. Hij realiseerde zich ineens: 'Misschien vinden ze dit niet fijn?' 

Begin
Het verbaast mij, hoe normaal dit soort respectloze gedrag is onder toeristen in niet-Westerse landen. Ik kom het overal tegen. Duurzaam cultuurtoerisme begint volgens mij ten eerste bij een respectvolle omgang met je gastdames en heren, en ten tweede bij een onbevooroordeelde blik die mensen in hun waarde laat. Dus ik maak nooit ongevraagd foto's van iemand op vakantie. En ik probeer me niet op te dringen als alwetende buitenlander. Het leuke is: mensen merken het. Ik heb complimenten gekregen als: 'You are very open, not like other tourists'. Dit schrijf ik hier niet om mezelf op de borst te kloppen, maar om aan te geven dat je houding werkelijk verschil maakt bij de mensen die je ontmoet. En dat maakt je vakantie leuker voor iedereen.' 

achterhaald

Een hilarisch en goed initiatief: Stop de Derde Wereld. Want de derde wereld is een achterhaald concept. De Hivos nieuwsmail zei er vandaag het volgende over 

'Satire. 2 Ambassadors nemen Derde Wereld op de hak
Vorige week nog zaten de heren van 2 Ambassadors bij De Wereld Draait Door. Televisiemakers Peter Sterk en Fedor van Rossem vertelden over hun avontuur in Afrika waar ze een spotje over ontwikkelingssamenwerking probeerden te maken. Dat viel niet mee. Kinderen die zielig in de camera moesten kijken maar in plaats daarvan in lachen uitbarstten. 2 Ambassadors nemen met hun verzameling van provocerende filmpjes de wereld van ontwikkelingssamenwerking op humoristische wijze op de hak. Hivos ondersteunt dit experimentele project met als doel meer jongeren te bereiken en hen te laten discussiëren over thema’s rond ontwikkelingssamenwerking.'

shakaland

Stereotype beelden over 'Zuid' worden stukgeslagen deze dagen. Het lijkt in de lucht te hangen. Gisteren De Derde Wereld (zie vorige bericht). Vandaag zag ik het tweede deel van de documentaire van Adriaan van Dis over Zuid Afrika die afgelopen zondag werd uitgezonden. Van Dis slaat de spijker op zijn kop!

Van Dis bezoekt onder meer de inheemse Zulu's, jawel 'de wilden', in toeristendorp Shaka Land. De manier waarop hij het 'historisch pretpark' in beeld brengt is even lachwekkend als zorgwekkend. Geniaal. Mocht je het nog niet gezien hebben.. doen!

'Van Dis in Afrika', deel 2

rol

Vakantievieren in ontwikkelingslanden en met name de poppenkast waar je als reiziger soms in terecht komt, wordt door mensen die ik spreek vaak als ongemakkelijk ervaren. Maar er zijn ook mensen die er handig mee om gaan. Afgelopen vrijdag hoorde ik op een feestje weer zo'n goed reisverhaal.

Een vriendin vertelde dat ze op vakantie was in Kenia samen met haar vriend - hij een professioneel acrobaat, zij een amateur. Tijdens een safari belandden ze in een Maasai-dorp, en ja, natuurlijk moest er gedanst worden door de dorpelingen. De standaard toeristendans in klederdracht.. Mijn vriendin stond er bij, keek ernaar, en voelde zich helemaal niet op haar gemak bij deze folklore-show die opgevoerd werd in ruil voor wat geld.

Totdat haar vriend zei: 'Hé, zullen wij ook een kunstje doen?' 'Nou nee..', zei ze, 'dan lijkt het net alsof wij hun danskunst willen overtroeven.' Maar, ze werd overtuigd en alez-hop, daar gingen ze... zij de lucht in op zijn schouders, en meer van dat soort grappen.

Wat bleek nu... de Maasai vonden het geweldig! In no time stonden alle mannen op de schouders van de Nederlandse acrobaat! Allemaal lachen en proberen natuurlijk.. Phew! Wat een opluchting: 'Ineens werden geld en cultuurverschil vergeten - het werd gezellig!' Iedereen klom uit zijn toerisme rol en er ontstond echt contact. Creatief contact.


leuk :-)

zere plek

multicentered

platteland

Op zoek naar ongerepte bestemmingen, trekken Westerse wereldreizigers steeds verder het niet-toeristische platteland in van landen als India en Swaziland. Plattelandstoerisme is enorm populair, zo las ik in een artikel naar aanleiding van de toerisme beurs in Berlijn die onlangs plaatsvond. 'Wij zijn er erg positief over', beweert een hoge Indiase ambtenaar, 'India wil het platteland graag toegankelijker maken voor buitenlandse toeristen'. 'Westerse landen tonen veel belangstelling', zegt een toerisme ontwikkelaar uit Swaziland, 'De introductie kost echter nogal wat moeite omdat plaatselijke bevolking moet wennen aan het idee dat je van toerisme kunt leven.' UNDP en EU steunen de programma's. Ik vind het een moeilijk verteerbaar bericht en zet m'n gedachten op een rij

Gegeven de vele zorgwekkende negatieve effecten van bestaand plattelandstoerisme in ontwikkelingslanden die tegenstrijdig zijn met de doelen van ontwikkelingssamenwerking, begrijp ik niet hoe de opkomst van deze zogenaamd nieuwe toerisme vorm als positief kan worden gezien, en zelfs gesteund wordt door UNDP en EU. Ik weet er natuurlijk het fijne niet van, maar ik vermoed dat dit toerismeprodukt puur en alleen wordt ontwikkeld door regeringen van ontwikkelingslanden als antwoord op een toenemende vraag van de Europese en Amerikaanse toerisme industrie. Deze regeringen denken 'Aaah wat prachtig, Westerlingen willen reizen naar ons platteland. Goed! Welkom buitenlandse investeerders! Welkom rijke toeristen! Bouw jullie hotels, breng ons jullie geld!' -- en 'ons' is waarschijnlijk niet de arme bevolking maar de elite.

De plaatselijke bevolking wordt niets gevraagd. Ja, misschien zeggen ze 'Graag!' als de toerisme ontwikkelaars komen. Maar ik denk niet dat ze beseffen welke veranderingen het door de overheid aangezwengelde toerisme teweeg kan gaan brengen. Bijvoorbeeld, dat hun land vanaf nu bezocht en verkocht zal worden als toerismeprodukt en hun leven een bezienswaardigheid wordt waar je geld voor kunt vragen. Of dat zij deel uit gaan maken van een booming business met een hoop kapers op de kust die rijk willen worden van ons verlangen naar boerenrust. Dat ze weinig tot geen invloed zullen hebben op de vormgeving van toerisme in hun dorpen, en het overgrote deel van de toerisme inkomsten bij anderen terecht zal komen -- en dan moet je denken aan percentages als 96%. Of dat traditionele sociaal-culturele verbanden ontwricht zullen worden achter het eigentijdse decor van het authentieke vakantieparadijs. Om maar een paar voorbeelden te noemen van wetenschappelijk vastgelegde effecten van toerisme op andere vakantiebestemmingen die eens 'ongerept' waren.

Maar volgens die Indiase meneer was het dus een positieve ontwikkeling. Het gouden woord duurzaamheid valt nog net niet in het artikel, maar de optimistische toon riekt er wel naar. Plattelands toerisme klinkt immers intiem en kleinschalig, dus duurzaam. En de ontwikkelaars van plattelandstoerisme lijken graag mee te liften op die associatie. Luister maar naar de marketing manager van de Toerisme Autoriteit in Swaziland: 'Swaziland telt veel kleine dorpen en we willen de bewoners graag mee laten profiteren van dit type toerisme. Het geeft hen de kans optimaal gebruik te maken van wat ze in huis hebben.' Ah, dus jullie gaan eigenlijk 'arme mensen' helpen. Een soort ontwikkelingswerk dus? Een duurzame strategie? Nee.. dat maak je mij niet wijs. Dit is pure marketingtaal. Of misschien pure onwetendheid. Ik weet het niet. Maar wat ik wel weet, is dat wanneer toerisme begint onder druk van externe belanghebbenden en slechts draait om bezichtiging van oude tradities, het niet waarschijnlijk is dat het de plaatselijke bevolking ontwikkeling of zelfs iets duurzaams zal gaan brengen. Ik heb teveel van toerisme gelezen en gezien om dit bericht als goed nieuws binnen te halen.

Zwakke plek
Aan de andere kant snap ik de positieve teneur van het artikel wel. De groei van de toerismesector is niet te stoppen. De wereld breekt open voor de reizende massa. Toerisme kan ontwikkeling brengen en intercultureel begrip stimuleren. Dus laten we proberen het zo goed mogelijk te doen. Volgens het artikel wordt in India op zo’n 124 locaties onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor toeristische plattelandsprojecten. UNDP is betrokken bij een proefproject op 36 plaatsen in India. Zij zullen waarschijnlijk 'community-based tourism' introduceren -- de interne tegenstrijd van dit plan negerend maar dat terzijde. Zo bekeken is het inderdaad een positief verhaal. Ik denk alleen dat een echt duurzame toerisme strategie zich niet alleen zou moeten richten op ontwikkeling van vakantiebestemmingen maar ook op onszelf: op de Westerse toerisme industrie en op de toerist.

De meeste verre reizigers die ik spreek weten niet hoe schadelijk toerisme kan zijn in kwetsbare ontwikkelingslanden. Ze menen onterecht dat toerisme daar ontwikkeling brengt. Wereldreizigers met twijfels vinden eenvoudig de weg naar een van de vele duurzame tour operators en worden gerust gesteld met die o zo goed in de markt liggende ecotoerisme taal. Je hoort bijvoorbeeld vaak Wij reizen met respect voor lokale mensen en natuur. Maar wat betekent dat, bezien tegen de achtergrond van het complexe krachtenspel achter het vakantieparadijs? Duurzaam toerisme is nog te vaak een hol begrip dat tour operators zonder veel kennis van de werkelijke problematiek goed kunnen verkopen aan reizigers die het ook allemaal niet precies weten.

Hier ligt volgens mij een zwakke plek. Een gebrek aan kennis. Want als toerisme ontwikkelaars, reisorganisatoren en reizigers niet goed weten wat er mis is, zal er ook niets veranderen. Uit holle marketingpraatjes die duurzaam klinken zonder dat te zijn, zoals in het besproken artikel over plattelandstoerisme, groeit geen duurzame strategie. Dus laten we ermee ophouden boerenland toerisme mooier voor te stellen dan het is, ook al wordt hiermee ons fijne vakantiegevoel voor even om zeep geholpen. Laten we in plaats daarvan het internationale krachtenspel achter plattelandstoerisme zichtbaar maken voor het groeiend aantal tour operators die duurzame reizen willen organiseren en voor de steeds groter wordende groep vakantiegangers die duurzaam willen reizen.

Het zou bijvoorbeeld goed zijn als de ontoegankelijke wetenschappelijke kennis over deze vorm van toerisme inzichtelijk gemaakt wordt voor de praktijk. Net als bij FairTrade en FairFood, zou deze kennis vertaald kunnen worden naar een heldere visie op, wat we dan met recht FairTourism mogen noemen. Pas dan zullen er als vanzelf leuke vakantie alternatieven groeien binnen die visie, die niet alleen duurzaam klinken maar die ook echt inspelen op de complexe problematiek. Ja, ik denk dat eerlijkheid en openheid, inzicht in het krachtenspel, en de ontwikkeling van integrale visies die betrokken partijen verbinden de weg banen voor werkelijk duurzame toerisme strategieen in een zich openende wereld.

Naar artikel Plattelandstoerisme wordt steeds populairder
op de website van MO* (*Mondiaal Nieuws)
 

bubbelloos

'ik' ben op vakantie
'ik' bezoek 'jou'
'ik' heb 'jou' nog nooit gezien
'ik' ben rijk en ontwikkeld
'jij' bent arm en primitief
'ik' bezoek het dorp waar 'jij' woont
-- zielig hoor, dat 'jij' zo weinig hebt!
'jij' vraagt of 'ik' iets van je wil kopen
dat wordt na een tijdje behoorlijk irritant
dus ga 'ik' snel terug naar mijn hotel
wel interessant om te eens zien hoe 'jij' daar leeft
-- net als 'ik' dat soms zie op tv

Wacht even,
dit-voelt-niet-goed
ik wil geen vakantie vieren in een luchtbel
ik ga het anders doen
vanaf nu benadruk ik niet meer de verschillen tussen 'jou' en 'mij'
-- verschillen die ik zelf heb bedacht, aangezwengeld door verhalen van tv
vanaf nu probeer ik zonder vooroordeel naar je te kijken
en ga ik me ook niet 'meer ontwikkeld' voelen ofzo
want dat slaat natuurlijk nergens op!
beter ga ik op onze overeenkomsten letten
Kom, ik ga opnieuw naar het dorp..

Hallo! pfffffffff... veel beter dit.. bubbelloos reizen
~ en kijk, ik maak een grap over je verkooptruuk en we lachen allebei
~ aardige peer zeg  

naar nu

Het gebeurt gewoon al! Nieuwe media - innoveerbureau Mediamatic lanceert in december 2008 'Mediamatic travel, een reisbureau naar de Culturele Underground'. Hier twee citaten van de aankondiging
 
'Mediamatic helpt je om wereldwijd te reizen naar de kunst van nu. En we zorgen ervoor dat je lokaal contact maakt met de mensen die die kunst maken.'
'Het reisbureau (...) heeft een internationale website waar de lokale personen en groepen die je zult ontmoeten zich voorstellen. Alle kunstenaars en reizigers helpen deze website aan te vullen en actueel te houden. Zo werkt Mediamatic Travel niet alleen voor Nederlandse reizigers maar wordt het een globaal sensor–netwerk voor culturele vernieuwing.'

Wat een supergoed project!
 
Lees meer
 

'wij' en 'zij'

globe

nobody here

wat een fijne site!
www.nobodyhere.com

bladmuziek

 











'The great achievement of Western music, the emulation of writing through musical notation and uniform tuning systems, is also its greatest problem, since notations are systems of consistancy, uniformity, and metrics, and thus tend to freeze the essential dynamics, the prime raison d'etre, of music'

Celibidache, 1992

Altijd hetzelfde probleem met notaties. Het maakt alle leven dood.
En dan wordt vervolgens de notatie voor waar gehouden.
Neem bijvoorbeeld de reisgids..

 

verbeelding

'Laten we er opnieuw van uit gaan dat culturen op zich niet bestaan, maar dat ze voortdurend worden gemaakt door en tussen mensen die via hun verbeelding de vele facetten van het samenleven vormgeven'

Rik Pinxten en Koen de Munter, De culturele eeuw, Uitgeverij Houtekiet, 2006, p. 139

hokjes

nieuwe bril

genetwerkte mensen
in de dynamische genetwerkte wereld

reizen naar

genetwerkte mensen
in de dynamische genetwerkte wereld
 
alles beweegt!


 

oude bril

 













genetwerkte mensen
uit de dynamische genetwerkte wereld

reizen naar

geisoleerde mensen
in een onveranderlijke geisoleerde wereld

go before it's too late!

yeah

meedoen

Gangbaar cultuurtoerisme in ontwikkelingslanden draait om het bekijken (en fotograferen) van lokale culturele uitingen -- hetzij cultureel erfgoed, hetzij levende cultuur. En bij dat laatste gebeurt iets raars. Want op het moment dat toeristen een levende culturele bezienswaardigheid bezoeken (bijvoorbeeld een 'inheemse gemeenschap') dan gaat de toerist zelf ook deelnemen aan deze cultuur. De toerist is een veranderaar, een beinvloeder. Dat is onontkoombaar
 
Het gekke is nu dat deze deelname van de toerist verwaarloosbaar wordt geacht in de gangbare cultuurtoerismepraktijk. Voorbeeld: de inheemse gemeenschap wordt in de reisgids aangeprezen als 'ongerept en authentiek'. Wat niet vermeld wordt is dat er wekelijks busladingen vol toeristen langskomen, en het dorp niet in deze vorm had bestaan zonder de komst van toerisme. Het dorp wordt doodleuk verkocht als geisoleerd (statisch) cultureel product, onaangeraakt door toerisme, onaangeraakt door de tanden des tijds. Tot nu toe liggen dit soort toerismeproducten prima in de markt -- vele wereldreizigers geloven maar al te graag in het exotische sprookje van de ongerepte wereld. Gelukkig zijn er dingen aan het veranderen. Ik denk dat we het hier hebben over een toerisme-kinderziekte waar we later besmuikt om gaan lachen. 
 
Een vergelijking
De verhouding tussen de ouderwetse cultuurtoerist en de levende culturele bezienswaardigheid die hij bezoekt, is misschien wel als die van de klassieke wetenschapper en zijn experiment: beide gaan ervan uit dat ze geen invloed hebben op de observaties. Alleen, toen de wetenschapper erachter kwam dat zijn aanwezigheid toch echt de proeven verstoort, wanneer het experiment interactieve fenomenen (dissipatieve, levende structuren) betreft, bouwde hij zijn op objectiviteit gebaseerde formules om naar op interactie gebaseerde formules. Stukje quantum wetenschap in notendop.

De vraag is: wat gaat de toerisme industrie doen nu we er niet meer omheen kunnen dat de invloed van toerisme op levende cultuur echt niet te verwaarlozen is? Holidaylab's idee: we herscheppen cultuurtoerisme rond de idee dat de toerist meedoet en we noemen het Creative Tourism. En de toerisme kinderziekte is genezen.
 
afbeelding: Saartjie Baartmans, een in de 19e eeuw naar Europa overgescheepte Khoikhoivrouw die levend tentoongesteld werd en die na haar dood op sterk water is gezet. In 2002 is ze teruggebracht naar Zuid Afrika, waar ze nu ligt begraven in haar geboortestreek
 

being

'The growing synergy of tourism and culture has been one of the major themes in tourism development and marketing in recent years.' p. 1
 
'Until relatively recently, the tourism industry had apparently made relatively little use of creative approaches to development or engaged in real innovation (...). The majority of tourism products continued to be based on relatively static modes of consumption emphasizing traditional factors of production (such as sun, sea and sand). In recent years, however, signs of change have emerged as more attention has been paid to experience production and creativity as an element of both tourism consumption and production. In effect, there also seems to be a shift in the power relations in the tourism production system, with the role of the consumer changing from that of mere receiver of ready-made products into the co-producer of tourism experiences. In this new scenario, the consumer is able to exercise more creativity and consumption skills, which in turn forces the erstwhile producers to be more creative in (co-)producing tourism experiences.' p. 2 

'Culture, seen as relatively static and generally anchored in the past, needed creativity to inject dynamism and release the potential of people and places.' p. 4
  
Greg Richards, Julie Wilson (eds.), Tourism, Creativity and Development, 2007, Routledge USA

multi-centered

'What you call the periphery,
is actually my center.'
 
Zo merkte N'Gone Fall, architect, kunstcriticus en curator uit Senegal fijntjes op tijdens de 'Dag van de grenzeloze nieuwgierigheid' (31 maart 2008). Aldus reagerend op het debat over internationale samenwerking die dag.

Best lastig, die 'multi-centered world', voor ons Westerlingen, oud-centrum-van-de-wereld-bewoners.

drempels

'Het (liminale praxis) verwijst naar die culturele handelingen waarbij intens over zogenaamde drempels heen geleefd (en nagedacht) wordt, en waarbij vanuit de gedeelde ervaring van beide (werelden) constructieve pistes van kritiek en combinatie worden verkend'

bron: Rik Pinxten en Koen de Munter, De Culturele Eeuw, p. 146

terugschrijven

 










In het interview Wij willen de wereld laten zien hoe we onszelf zien, te lezen op website De Kracht van Cultuur, zegt de Keniaanse schrijver Binyavanga Wainaina: 

"Je hebt nooit volledig in de hand hoe de rest van de wereld je ziet, maar ik denk dat je de wereld wel kunt laten zien hoe je jezelf wilt zien. En dat doet mijn generatie schrijvers. We hebben afgesproken dat we kijken wat er in Washington en New York over Kenia geschreven wordt. En als iets niet klopt, dan schrijven we terug. En dat werkt. Ze weten nu dat ze in de gaten worden gehouden." 

Naar het interview

afrika

How to write about Africa

'Always use the word ‘Africa' or ‘Darkness’ or ‘Safari’ in your title. Subtitles may include the words ‘Zanzibar’, ‘Masai’, ‘Zulu’, ‘Zambezi’, ‘Congo’, ‘Nile’, ‘Big’, ‘Sky, ‘Shadow’, ‘Drum’, ‘Sun’ or ‘Bygone’. Also useful are words such as ‘Guerrillas’, ‘Timeless’, ‘Primordial’ and ‘Tribal’. Note that ‘People’ means Africans who are not black, while ‘The People’ means black Africans. Never have a picture of a well-adjusted African on the cover of your book, or in it, unless that African has won the Nobel Prize. An AK-47, prominent ribs, naked breasts: use these. If you must include an African, make sure you get one in Masai or Zulu or Dogon dress.  

In your text, treat Africa as if it were one country. It is hot and dusty with rolling grasslands and huge herds of animals and tall, thin people who are starving. (...)'

Lees verder in dit goeiegoeie essay van Binyavanga Wainaina, Keniaans schrijver en oprichter van Kwani. Kwani is een Keniaans literair tijdschrift dat tegenwicht biedt aan de bestaande beeldvorming over Kenia en de rest van Afrika.

link naar het essay
link naar Kwani

eerlijk ansicht

Een project naar mijn hart. Ik citeer van de website www.fairmail.info

'FairMail produceert fair trade wens- en ansichtkaarten in Peru. De fotos op FairMail kaarten zijn genomen door kansarme Peruaanse tieners. Op de achterkant van elke kaart zie je de naam, het gezicht en de leeftijd van de fotograaf. FairMail biedt deze jongeren fotografietraining, part-time werk, ziektekostenverzekering en begeleiding bij het maken van hun toekomstplan. De tieners krijgen 50% van de winst van de verkoop van hun eigen kaarten om hun huisvesting en onderwijs te financieren.

FairMail's 3 hoofddoelen zijn:
1) een mooi en nieuw product op de markt brengen: de FairMail kaart is een 100% Peruaans product dat een inkomen creëert voor Peruaanse kansarme tieners, printshops, transportbedrijven en andere Peruaanse leveranciers. De boodschap die we met FairMail uitdragen is: laat het land dat ons mooie plaatjes levert profiteren van de inkomsten die ermee verdiend worden! Dit is een nieuwe benadering omdat in het huidige aanbod van kaarten met ¨Derde Wereld¨ beelden alle foto´s gemaakt zijn door westerse professionals en de kaarten gedrukt zijn in (voornamelijk) de VS en Europa. 
2) kansarme tieners de kans bieden om hun creativiteit (door fotografie) en zelfvertrouwen (...) te ontwikkelen (...).
3) mensen bewuster maken over fair trade, over locale schoonheid gebruiken om lokale inkomens te creëren en over hoe tieners naar de wereld kijken.'

Fairmail is onlangs ook begonnen met het organiseren van bijzondere fotografiereizen in samenwerking met stichting Commundo. Super. Zie deze link

erkenning

Laatst is er een conferentie over Creative Tourism gehouden. Georganiseerd door niemand minder dan UNESCO.

Ging geloof ik vooral over toerisme in rijke steden. Maar je zult zien, het slaat straks vast over op toerismebeleid in ontwikkelingslanden. Het gaat de goede kant op. 
 
naar de conferentie

vakantievee

 Dit grapje stond eind September 2008 in het 'carriere catern' van de Pers -- of was het de Metro? Hoe dan ook, groepstoerisme wordt op de hak genomen en tegelijkertijd weer niet. Geeft precies die dubbelheid weer die nu in de lucht hangt. Groepsreizen is 'not done' en 'lekker praktisch' tegelijk.

geen bamboe

Een Afrikaan wil geen bamboe. De vooruitgang is betegeld. Tijdschrift IS haalt 'Het Echte Afrika' onderuit. Wat gebeurt dit vaak ineens!

IS (Internationale Samenwerking), oktober 2008, p. 23